jezyki obceO tym, jak wiele zawdzięczamy starożytnym, nie trzeba chyba nikogo przekonywać. „Litteris latinis scribimus, multa verba hausta ex linguis antiquis in nostra lingua Polona habemus, sententias pulchras scimus” – nawet nie znając języka, „na czuja” da się przetłumaczyć, iż „piszemy łacińskim alfabetem, wiele słów z języków klasycznych mamy zapożyczonych do naszego języka polskiego, znamy piękne sentencje”. Cała filozofia wywodzi się od starożytnych Greków, im też zawdzięczamy podstawy matematyki i fizyki (kto nie zna twierdzenia Talesa czy Pitagorasa? A prawa Archimedesa któż nie sprawdzał podczas kąpieli w wannie?), astronomii, geografii, historii.

Anatomia bazuje na słownictwie grecko-łacińskim, a przysięgę „primum non nocere” (po pierwsze nie szkodzić) składają lekarze na całym świecie. Blisko nam do demokracji ateńskiej i republiki rzymskiej. Współczesnego prawa nie byłoby bez jurysdykcji rzymskiej, a sztuki i literatury bez greckiej poezji i teatru. Architekci nadal odwołują się do antycznych proporcji, budowlańcy korzystają z dawnych rozwiązań przy budowie dróg, mostów a nawet w hydraulice (wodociągi, kanalizacja, a nawet ogrzewanie podłogowe). W sporcie zaś nadal ważniejsza jest szlachetna rywalizacja niż same nagrody (choć do symbolicznego lauru olimpijskiego żadna dyscyplina nie powróciła).

Na 28 maja wpisany został w kalendarz szkolny Dzień Języków Klasycznych. Z wiadomych przyczyn nie mógł się odbyć w budynkach na Dominikańskiej 5 i 7. Jednak zdalnie udało się stworzyć ciekawe projekty dotyczące sentencji łacińskich (w klasach pierwszych po gimnazjum) oraz łaciny żywej („De me ipso narro” w grupach uczniów z klas drugich, którzy uczą się łaciny dodatkowo, z własnej woli i chęci). Zapraszamy do zapoznania się z uczniowskimi wypowiedziami (także plastycznymi) nt. starożytnych powiedzeń i o sobie samych.

Przykładowe prace uczniów:

HONORES MUTANT MORES, SED RARO IN MELIORES ZASZCZYTY CZĘSTO ZMIENIAJĄ OBYCZAJE, LECZ RZADKO NA LEPSZE.

Sentencja ta wskazuje pewną prawidłowość, że władza często prowadzi do degeneracji ludzi na wielu płaszczyznach. Ludzie, kiedy poczują się bezkarnie, pozwalają sobie na łamanie prawa oraz norm społecznych. Jednak degeneracja poza poziomem prawnym zachodzi często także na poziomie moralnym oraz psychicznym. Ludzie, bojąc się o utratę władzy lub stanowiska, posuwają się do kłamstw oraz oszustw, co także odbija się poważnie na ich osobowości. (Bartłomiej)

ARDUA PRIMA VIA EST – PIERWSZA DROGA JEST TRUDNA.

Oznacza to, że początki zawsze są trudne, pełne przeszkód i porażek. Najpierw trzeba podjąć ryzyko i ciężko pracować, by coś się powiodło. Sentencja ta oznacza również, że niełatwe jest robienie czegoś po raz pierwszy. W takich sytuacjach nie wiemy, czego się spodziewać, co może się wydarzyć. To powiedzenie spodobało mi się, gdyż wiele razy potwierdziło się w życiu. Uważam, że zadedykować je można osobom, które rozpoczynają coś nowego w życiu, aby wiedziały, że początki nie będą łatwe, lecz przeszkody, które spotkają na swojej drodze, nie powinny stać się pretekstem do rezygnacji i poddania się. (Wiktoria)

OMNE INITIUM DIFFICILE VIDETUR – KAŻDY POCZĄTEK WYDAJE SIĘ TRUDNY.

Zdecydowałem się na tę sentencję, ponieważ sądzę, że najtrudniej jest zawsze zacząć, natomiast później, wraz z doświadczeniem, będzie lepiej (Tomasz).

AMARE INTERDUM EST CASTIGARE - KOCHAĆ TO NIEKIEDY KARCIĆ.

Wybrałam tę sentencję, ponieważ, gdy byłam młodsza, uważałam, że rodzice mnie nie kochają, skoro podnoszą głos w sytuacjach, które ja wówczas uważałam za zabawne, a tak naprawdę mogły skończyć się nieszczęściem. Będąc już starsza, zrozumiałam, że taka reakcja rodziców brała się z troski o mnie i o moje zdrowie. Kochać to dbać o dobro innego człowieka, niekiedy nawet dosadnie zwracać uwagę na działania, które zaszkodzą naszym bliskim osobom. Czasami trzeba twardo powiedzieć, co się myśli, aby ochronić inne osoby przed popełnieniem dużego błędu. (Magda M.)

CUM TACENT, CLAMANT - MILCZĄC (GDY MILCZĄ), KRZYCZĄ.

Czasami nie potrafimy dostrzec cierpienia innych ludzi, a wiele osób nie jest świadomych istoty zdrowia psychicznego i samoświadomości połączonej z samoakceptacją. Pomimo szybkiego rozwoju każdej strefy współczesnego świata i zmiany wzrostu świadomości ludzi w niektórych kwestiach dotyczących ludzkiej psychiki i tolerancji na odmienne poglądy, nadal uważam, że aktualny stan nie jest zadowalający. Choroby psychiczne i zaburzenia osobowości, pomimo ogromnego wzrostu świadomości ludzi w kwestii ich istnienia, paradoksalnie są coraz bardziej bagatelizowane ze względu na kształtujące się wokół nich subkultury. Nie jest to jedyny problem, ponieważ niektórzy ludzie nadal nie są w pełni przekonani do korzystania z usług lekarzy psychiatrów, psychologów lub psychoterapeutów, co może w znacznym stopniu uprzykrzyć życie ich bliskich lub im samym. Negatywna postawa społeczeństwa do problemów natury psychicznej może sprawić, że niektórzy będą bali się otwarcie poprosić o pomoc, a właśnie ich milczenie może być oznaką „krzyku” o pomoc. (Dominika)

DOMUS PROPRIA DOMUS OPTIMA – DOM WŁASNY – DOM NAJLEPSZY.

Dom to nie tylko budynek. Dom to jest coś więcej niż mury – to miłość, która łączy rodzinę. Dom jest tam, gdzie są ludzie, którzy się kochają i wzajemnie potrzebują. Dom jest również tam, gdzie człowiek czuje, że to jest jego miejsce. Dom jest tam, skąd można wyjechać, jednak zawsze jesteśmy pewni, że mamy gdzie i do kogo wrócić. Nasze serce jest w naszym domu, gdzie jesteśmy z bliskimi, z rodzicami czy ukochaną osobą. Tutaj czujemy się bezpieczni i szczęśliwi. Cytat ten można podarować komuś znajomemu lub z rodziny jako prezent do nowego domu w formie tabliczki na ścianę i życzyć mu szczęścia, miłości. (Michał)

ALIENIS DEIS SERVIRE NON DEBEMUS - OBCYM BOGOM NIE POWINNIŚMY SŁUŻYĆ.

Kolejna bardzo piękna sentencja odnosząca się do czasów współczesnych. Mówi ona o ,,niesłużeniu obcym bogom". Takimi "bogami" mogą być: sława, pieniądze, władza, wszystko to, co materialne. Ta sentencja bardzo przypadła mi do serca, ponieważ może nawiązywać do jednego z Dziesięciu Przykazań Bożych - ,,Nie będziesz miał bogów cudzych przede Mną". Jeśli człowiek ulegnie wpływom obcych bogów, stanie się zarozumiały, egoistyczny, pyszny, zbyt pewny siebie; jeśli natomiast będzie służył swojemu jedynemu i prawdziwemu Bogu, będzie człowiekiem szczęśliwym, sprawiedliwym i pełnym pokory. (Katarzyna)

Jest to sentencja, która odnosi się do zapożyczania kultury, zwyczajów czy języka. Często ludzie wolą interesować się sytuacją na świecie, a jednocześnie „olewają” sytuację w kraju. Tak samo można dopasować tę myśl do krytyki miejsc zamieszkania i zachwalanie innych miejsc, ponieważ łatwiej jest zachwalać miejsca w innych miastach niż znaleźć tak samo urokliwe miejsce w okolicy. Jest to sentencja bardzo uniwersalna, ponieważ odnosi się tak samo do literatury, muzyki, sztuki etc. (Hubert)

DIES DIEM DOCET – DZIEŃ UCZY DZIEŃ.

Co dają nam te dni wymienione w sentencji? Z dnia na dzień stajemy się coraz bardziej doświadczeni, i mimo że czasem nie zdajamy sobie z tego sprawy, to każdy kolejny uczy nas czegoś nowego. Jak bardzo będziemy się rozwijać, zależy jednak od nas samych. Jeżeli mamy z czymś problem, warto go przestudiować, a drugiego dnia będziemy posiadać jedno doświadczenie więcej. Życie jest piękne. Każdego dnia dzieje się coś innego, nowego, świeżego i każdego kolejnego dnia mamy okazję osiągnąć coś niesamowitego w swoim życiu. Chociażby miałaby to być pomoc bratu, mamie w kuchni, czy piątka z polskiego. Każdego dnia możemy też ponieść porażkę, niejedną, ale warto pamiętać, iż każde potknięcie, każdy błąd uczy nas czegoś nowego. Należy być na te zmiany otwartym i przygotowanym, aby z nich korzystać i zrozumieć, że owa sentencja ma sens i możemy wiele z niej wyciągnąć. (Aleksandra S.)

DUM SPIRO, SPERO - DOPÓKI ODDYCHAM, MAM NADZIEJĘ.

To wyjątkowe przysłowie niesie niesamowite przesłanie. Nadzieja jest jedną z cnót, którą warto posiadać w życiu. Pomimo licznych upadków, potknięć, klęsk czy nieszczęść, nie warto się poddawać. Mówi się, że "nadzieja matką głupich", nie zgadzam się z tym. Jeżeli mamy nadzieję, to znaczy, że nam zależy, że do czegoś dążymy. Przed każdym ważnym konkursem, egzaminem, wydarzeniem czy koncertem mam nadzieję, że mi się uda, że się powiedzie. Nadzieja pomaga nam w osiągnięciu celu. Każdy z nas ją ma i to jest piękne, że się nie poddajemy, że skrycie czegoś pragniemy. Jedną z rodzajów nadziei jest nadzieja chrześcijańska. Jest to niewiarygodnie piękne uczucie, ponieważ wierzymy w to, że kiedy nasze ciało umrze, dusza zacznie życie wiecznie. Osoby chore czy umierające często dzięki wierze w to, że wyzdrowieją, walce oraz wewnętrznej sile powracają do zdrowia. Omawiana przeze mnie cnota często była odczuwana podczas wojen u wielu matek czy żon, które pragnęły, aby ich mężowie, synowie wrócili do domu. Osoby nieobdarzone miłością, wyjątkowo samotne, które doświadczyły wielu niepowodzeń, często tracą optymistyczne podejście. Człowiek wtedy traci sens życia, chęć, by starać się codziennie, żeby ten kolejny dzień był piękniejszy od poprzedniego. Miejmy nadzieję, nawet gdy coś wydaje się stracone, gdy nie widzimy wyjścia z tragicznej sytuacji, bo życie potrafi wywrócić wszystko do góry nogami. (Patrycja)

CUM DOCEO,DISCO - UCZĄC INNYCH,UCZĘ SIĘ.

Uważam, że jest to również bardzo trafne stwierdzenie, ponieważ osoba, która tłumaczy coś drugiej, dla przykładu jakąś trudną rzecz z matematyki czy biologii, to sama na tym korzysta, ponieważ powtarza sobie posiadaną wiedzę oraz może wytłumaczyć nie do końca zrozumiane kwestie drugiej osobie. Oczywiście osoba, której jest to tłumaczone, również korzysta, z tym że największą korzyść odniesie tłumaczący. (Aleksy)

OMNIA MEA MECUM PORTO - WSZYSTKO, CO MOJE, NIOSĘ ZE SOBĄ.

Myślę, że ta sentencja jest o tym, że każdy z nas niesie ze sobą własny bagaż doświadczeń. Nikt nie może nam zabrać naszych wspomnień, przeżyć, uczuć i emocji, to wszystko jest nasze. Jednocześnie nikt nie pomoże nam nieść tego wszystkiego przez życie, nawet jeśli ktoś zaoferuje nam swoją pomoc, to my sami musimy się uporać z naszym sumieniem i pamięcią. Nie ma człowieka, który mógłby zamienić się z nami ciałem i zabrać od nas to, z czym nie dajemy sobie rady. Możemy tę sentencję odczytać również w taki sposób, że największa wartość człowieka, jego charakter i osobowość są zawsze z nim. Tylko to jest nasze własne, a jednocześnie jest to najważniejsze, co posiadamy, dlatego mamy to zawsze przy sobie. Nikt nie jest w stanie nam wyrwać naszej osobowości czy odebrać wspomnień. (Julia T.)

GAUDIA PRINCIPIUM NOSTRI SUNT SAEPE DOLORIS - RADOŚCI SĄ CZĘSTO POCZĄTKIEM NASZEGO BÓLU.

Sentencja rzuciła mi się w oczy ze względu na skojarzenie z „Pieśnią IX” Jana Kochanowskiego. Opowiada ona o Fortunie - bogini zmiennego losu, uczy ona mądrego korzystania z życia i przygotowuje człowieka na cierpienie - tak samo jak powyższa sentencja. Radość i ból nie są stałe, wręcz przeciwnie - są stale zmienne, przeplatają się, tworząc warkoczyk uczuć. Należy pamiętać, że każde cierpienie niesie za sobą szczęście. Istotne jest jednak, aby nie wierzyć w jego trwałość, Fortuna może bowiem odrócić swoje oblicze i w jednej chwili odebrać nam to, czym zostaliśmy obdarzeni, i ponownie zatopić nas w morzu smutku. (Alicja P.)

USUS EST OPTIMUS MAGISTER - PRAKTYKA NAJLEPSZYM NAUCZYCIELEM.

Uważam, że ta myśl jest o tym, że człowiek uczy się najlepiej poprzez ćwiczenia praktyczne, a nie tylko teorię. Tę sentencję można wykorzystać, kiedy nie radzimy sobie z nauką wiedzy teoretycznej. Wtedy najlepiej spróbować nauki praktycznej np. poprzez wykonywanie ćwiczeń. Często jest to najskuteczniejsza metoda uczenia. Im więcej razy coś powtarzamy, tym łatwiej zapamiętujemy. Usus est optimus magister jest odpowiednikiem „trening czyni mistrza”. (Paulina)

TENDITE IN ASTRA VIRI – DĄŻCIE DO GWIAZD, MĘŻOWIE.

Wybrałem tę sentencję, ponieważ kojarzy mi się z moją hetmańską przygodą. Jest to motto Szkoły, które w hymnie towarzyszy niemal każdej szkolnej uroczystości. Na pewno zapamiętam te słowa do końca życia i będę przypominał je sobie niejednokrotnie w dążeniu do celu, podczas mojej drogi do gwiazd. (Karol)

ALIENA VITIA IN OCULIS HABEMUS, A TERGO NOSTRA SUNT - CUDZE WADY MAMY W OCZACH, A NASZE SĄ Z TYŁU (ZA PLECAMI).

Z daną sentencją już kiedyś się spotkałam i od samego początku bardzo mi się podobała, ponieważ przedstawia nam problem, z jakim na co dzień borykają się ludzie oraz umożliwia nam zastanowienie się nad własnymi priorytetami w życiu, a także słabościami. Sentencja mówi o tym, że ludzie bardzo często wytykają innym ich wady, nie patrząc na swoje. Przez takie zachowanie ludzie krytykują siebie nawzajem, nie dostrzegając u siebie złych cech. O tej sentencji łacińskiej można pomyśleć wtedy, kiedy chcemy uniknąć rywalizacji z innymi ludźmi, a także kiedy pragniemy uniknąć złego postępowania, krytykując drugiego człowieka, dzięki czemu możemy skupić się na własnej osobie - wadach, zaletach i pracować nad lepszą wersją siebie. (Magda G.)

AMICUS CERTUS IN RE INCERTA CERNITUR - PEWNY PRZYJACIEL JEST POZNAWANY W RZECZY NIEPEWNEJ.

Niezależnie od wieku czy otoczenia pragniemy mieć oddanych, szczerych oraz prawdziwych przyjaciół. Jednak przyjaźń to coś więcej niż plotkowanie, spotykanie się od czasu do czasu. Prawdziwa relacja polega na wyrzeczeniach, udzielaniu pomocy, zaangażowaniu, często nieprzespanych nocach. Bratnie dusze nie oczekują wynagrodzenia czy zbytnich podziękowań, starcza im świadomość, że pomogli. Bardzo często posiadamy przyjaciół na pokaz, z nudów, którzy odnawiają kontakt, jak czegoś od nas potrzebują, którzy są przy nas tylko i wyłącznie, gdy jest dobrze, jak nie potrzebujemy wsparcia, pomocy, rozmowy na ciężki temat, aby nas zrozumieli. Zdarza się w życiu czasami tak, że spotykają nas przykrości, krzywdy, wtedy najczęściej potrzebujemy naszego przyjaciela. Ten zły czas często jest egzaminem każdej przyjaźni. Ta osoba, która przy nas zostanie okażę się tym prawdziwym kompanem, tym na dobre i na złe. Ci, którzy od nas odejdą, bo stracimy ważną posadę w pracy, majątek czy dach nad głową, nie byli naszymi prawdziwymi przyjaciółmi. Łatwiej jest opuścić drugą osobę, kiedy jest u niej źle, kiedy ma problemy, potrzebuje nas, naszego wsparcia i pomocy. (Patrycja)

LIBRI AMICI SUNT - KSIĄŻKI SĄ PRZYJACIÓŁMI.

Jako osoba, która uwielbia czytać, nie mogłam nie umieścić tu tej sentencji. Czytanie wzbogaca nas o doświadczenia innych osób (tych prawdziwych jak i fikcyjnych), a także zachęca do własnych przemyśleń na ich temat. Jest wiele problemów i zagadnień, o których w ogóle nie pomyślałabym lub nie zainteresowałabym się nimi, gdyby nie to, że autor książki zwrócił na nie moją uwagę. Nie mówiąc już o tym, że, zanurzając się w świat książki, można odnieść wrażenie, że osobiście zna się jej bohaterów, a przeżywane przez nich przygody przeżywa się jak własne. Dzięki temu powrót do ulubionej książki jest jak rozmowa z dobrym przyjacielem. (Julia K.)

ROMA LOCUTA, CAUSA FINITA (EST) – RZYM SIĘ WYPOWIEDZIAŁ, SPRAWA ZAKOŃCZONA.

Sformułowanie, przypisywane świętemu Augustynowi, jest używane dla podkreślenia nieomylności papieża – głowy Kościoła katolickiego – w kwestiach doktrynalnych. Obecnie rozumiane jest szerzej – „Rzym” oznacza wszelką władzę, uprawnioną do rozstrzygania określonych kwestii. Dla dzieci takim „Rzymem” mogą być rodzice, wskazujący właściwy sposób postępowania w określonych sprawach. Niekiedy, mimo zakończenia sprawy, od takiej decyzji odwoływano się do papieża, który ją podjął. Aby nie podważać jego autorytetu, wskazywano na nowe okoliczności i nazywano apelacją ad papam melius informatum („do papieża lepiej poinformowanego”). Zapewne wielu z nas zdarza się apelować „do lepiej poinformowanych” rodziców… (Anna P.)

HIC MORTUI DOCENT VIVOS – TU ZMARLI UCZĄ ŻYWYCH.

Jest to sentencja, którą często można spotkać przed np. prosektoriami na Uniwersytetach Medycznych czy swego rodzaju instytucjach, które związane są z medycyną. Uważam, że to bardzo trafne przesłanie, ponieważ są to miejsca, dzięki którym dzisiejsza medycyna może iść naprzód. Choć to trochę drastyczne, to jednak nie można nauczyć się anatomii człowieka w inny sposób niż zobaczyć to wszystko na własne oczy. (Emilia)

TEMPORA MUTANTUR ET NOS MUTAMUR IN ILLIS - CZASY SIĘ ZMIENIAJĄ I MY ZMIENIAMY SIĘ W NICH.

Starożytni Rzymianie owym powiedzeniem chcą nam powiedzieć, że świat wciąż się zmienia. Ludzie zmieniają się razem z nim, podporządkowują się do świata. W poprzednich epokach ludzie mieli zupełnie inne priorytety niż nasze pokolenie. Jest to jednak normalne zjawisko ponieważ postęp naszego świata wiąże się także z rozwojem ludzi. Często nawet z biegiem lat zmieniamy się, nie zdając sobie z tego sprawy. (Klaudia)

FIDE, SED CUI VIDE - UFAJ, ALE PATRZ KOMU.

Sentencja w 100% oddaje moje zdanie. Zaufanie jest podstawą relacji międzyludzkich, ale można jednocześnie ufać i sprawdzać. Mimo że wiemy dużo o jakiejś osobie, nigdy nie mamy pewności, jak zachowuje się w innym towarzystwie/sytuacji. (Maciej)

NON OMNIA POSSUMUS OMNES NIE WSZYSTKO WSZYSCY MOŻEMY.

Bardzo utożsamiam się z tą myślą. Ja totalnie nie mam pamięci do uczenia się historii, często mam problem z zapamiętaniem imienia czyjejś osoby a co dopiero czterocyfrowej daty historycznej. Interesuję się historią naszego kraju, potrafię przedstawić ciąg wydarzeń podczas np drugiej wojny światowej, ale daty są moją największą zmorą.  Nie mam do tego talentu. Za to znam wiele osób które bardzo fascynują się historią, lubią zapamiętywać kiedy coś się wydarzyło, świętować rocznice itp. Moja przyjaciółka ma bardzo duży talent plastyczny, aczkolwiek jeżeli chodzi o muzykę, powtórzenie melodii czy zaśpiewanie po prawidłowych dźwiękach nie przychodzi jej z łatwością i musi poświęcić na to więcej czasu niż ja. A ja z kolei nie umiem i nigdy nie nauczę się rysować.

Wszyscy jesteśmy ludźmi, żyjemy na jednej planecie. Według mnie, dlatego powstały różne zawody żebyśmy mogli dzielić się swoimi umiejętnościami. Jest taki wierszyk Juliana Tuwima, który idealnie obrazuje mój punkt widzenia: 

"Piekarz musi mieć buty,

Więc do szewca iść trzeba,

No, a gdyby nie piekarz,

Toby szewc nie miał chleba"

(Wiktoria)

De me ipso/ipsa narro – opowiadam o sobie samym (samej)

Mihi nomen est Justina. Meum nomen in lingua Polona significat „sprawiedliwa" – Nazywam się Justyna. Moje imię w języku polskim oznacza „sprawiedliwa”. (Justyna)

In mea familia sunt: pater, mater, soror, frater, avus, avia et ego. In Polonia habito, in oppido Nowa Dęba, in via Mickiewicza, in regione podkarpackie - W mojej rodzinie są: tata, mama, siostra, brat, dziadek, babcia i ja. Mieszkam w Polsce, w mieście Nowa Dęba, na ulicy Mickiewicza, w województwie podkarpackim”. (Beata).

Mea negotia sunt: scholam frequentare, multum discere et parentes favere - Moimi obowiązkami są uczęszczać do szkoły, uczyć się dużo i pomagać rodzicom”. (Julia A.)

In otio libros lego et pelliculas specto - W wolnym czasie czytam książki i oglądam filmy”. (Gabrysia)

In otio cupio libros legere et musicam audire - W wolnym czasie chcę czytać i słuchać muzyki”. (Julia K.)

Ego sum bona, mollis et honesta - Jestem dobra, delikatna i szczera”. (Klaudia)

Violaceus meus color dilectus est – Fioletowy jest moim ulubionym kolorem”. (Karolina)

Ego exspecto vitam longam et laborem bonum – Oczekuję długiego życia i dobrej pracy". (Ola)

Ego medicus esse cupio - Chcę być lekarzem”. (Multae personae – wiele osób)

Sed supra omnia homo bonus esse cupio - A przede wszystkim chcę być dobrym człowiekiem”. (Mikołaj)

SENTENCJE_MAJA

SENTENCJE_JULITA

 SENTENCJE_HELENA

SENTENCJE_MICHALINA

  100671817_273278003813604_1318726775743709184_n.jpg 100818921_190980165445011_7334115648190021632_n.jpg 101156412_859259944587193_5528436883564003328_n.jpg 101412996_667443320479204_4217632170702798848_n.jpg 101424795_274379803921892_4533979627567185920_n.jpg 101572406_3084174141626549_1976533736186970112_n.jpg 101576517_666637267512401_4978640392040742912_n.jpg 101930301_251987366059714_2652434805437759488_n.jpg 84120146_192613808592614_114704574882775040_n.jpg 85157676_1160071557680942_2307666308730191872_n.jpg Ala B1_02.jpg Ala B2_03.jpg Ala B3_04.jpg Olga1_07.jpg Olga2_08.jpg Olga3_09.jpg Olga4_10.jpg Olga5_11.jpg Olga6_12.jpg Rozek_sent_13.jpg Sententiae latinae Wiatrowska_14.jpg cum tacent, clamant_05.jpg iustitia_regnorum_fundamentum_06.jpg jezyki_obce.jpg unnamed_15.jpg