Jak nie czytamJak nie czytam, jak czytam” to najpopularniejsza w Polsce akcja czytelnicza. Jak podkreślają eksperci, jedyna nadzieja na wzrost czytelnictwa leży w dorastającym pokoleniu. Kto w młodości nie odnajdzie radości z czytania, bardzo rzadko staje się aktywnym czytelnikiem w dorosłym życiu. Inicjatywa ta powstała, by złamać stereotyp nieczytającej młodzieży i zamanifestować, że uczniowie czytają wręcz więcej niż dorośli. Nasza szkoła co roku bierze udział w akcji. W zeszłym roku uczniowie i nauczyciele Hetmana wyszli na plac Bartosza Głowackiego, by razem wziąć udział w akcji i czytać wybrane przez siebie książki. Z podsumowania zeszłorocznej edycji wynika, że 360 tys. uczniów z całej Polski czytało w tym samym momencie książki! Niestety, ze względu na zaistniałą sytuację w tym roku nie możemy razem celebrować tej wspaniałej akcji. Mamy nadzieję, że będziemy mogli powrócić do tej tradycji za rok. Pamiętajmy, jakie korzyści wynikają z czytania książek. Czytanie poprawia naszą pamięć, rozwija wyobraźnię, wzbogaca słownictwo, inspiruje, poszerza wiedzę oraz przynosi nam wiele innych zalet . W związku z tym, że teraz mamy odrobinę więcej wolnego czasu, chciałybyśmy zachęcić Was do sięgnięcia do dorobku artystycznego Olgi Tokarczuk, laureatki nagrody Nobla w dziedzinie literatury w 2018 roku. Oto krótkie recenzje kilku  książek naszej noblistki.

,,ZGUBIONA DUSZA

Pierwsza książka Olgi Tokarczuk, która mówi nie tylko słowami, ale i obrazami. To dwugłos – idąc za słowami pisarki, Joanna Concejo stworzyła równoległą opowieść, ukrytą w obrazach. Poruszająca rzecz o czekaniu, cierpliwości i uważności. Był sobie raz pewien człowiek, który bardzo dużo i bardzo szybko pracował i już dawno zostawił swoją duszę gdzieś daleko za sobą. Bez duszy żyło mu się nawet dobrze – spał, jadł, pracował, prowadził samochód, a nawet grał w tenisa. Czasem jednak miał wrażenie, że wokół niego jest zbyt płasko, jakby poruszał się po gładkiej kartce z zeszytu do matematyki, kartce, którą pokrywają równiutkie kratki…”. Jest to słowno-obrazowa książka opowiadająca o mijającym czasie, który tracimy głównie na wykonywaną pracę zawodową, kolejne hobby, przelotne znajomości, zdobywanie niepotrzebnych dóbr i przedmiotów, zapominając o chwilach poświęcanych dla najbliższych, szczególnie dzieci. Skromność tekstu metaforycznie pokazuje piękno ciszy, bez szumu informacyjnego, natłoku obrazów, powodujących zagłuszanie słów duszy. Joanna Concejo stworzonymi przez siebie ilustracjami interpretuje tekst napisany przez Olgę Tokarczuk. Pojawiają się pytania o sens życia człowieka funkcjonującego we współczesnym, szalonym świecie, który zapomina o sobie, gubi to, co ma najważniejsze i najcenniejsze.

,,BIEGUNI’’

Co mamy wspólnego z biegunami - prawosławnym odłamem starowierców, ludźmi, którzy zło oswajają ruchem? Ile jest w nas z biegunów? ,,Bieguni’’ jest to pierwsza polska książka, która została uhonorowana Międzynarodową Nagrodą Bookera, otrzymała ona również Literacką Nagrodę Nike 2008. Głównym tematem powieści jest sytuacja egzystencjalna człowieka w podróży, zjawiska ruchliwości, poruszania się, niepokoju podróżnego. Tytuł nawiązuje do nazwy odłamu rosyjskich staroobrzędowców- biegunów (bieżeńców), wierzących, że świat jest przesiąknięty złem, które ma do człowieka trudniejszy dostęp, gdy pozostaje on w ciągłym ruchu. Jeśli nie chcemy złu ulec, konieczne jest nieustanne przemieszczanie się. Fabuła utworu skonstruowana jest w formie przeplatających się, niepowiązanych ze sobą na pierwszy rzut oka, wątków. Obok wątku podróżowania obecny jest także temat pragnienia unieśmiertelnienia człowieka, tym razem nie w aspekcie duszy, ale poprzez konserwację jego martwego ciała. Przedstawiona jest tu historia XVII-wiecznego anatoma, Filipa Verheyena oraz XXI-wiecznego lekarza, Blaua. W powieści pojawia się także temat Wikipedii jako cudownego, ale niemożliwego do zrealizowania projektu spisania całej ludzkiej wiedzy i sumy ludzkiego doświadczenia.

,,KSIĘGI JAKUBOWE

Jest to książka, która przyniosła Tokarczuk już drugą w jej karierze nagrodę „Nike”. Była pisana przez blisko siedem lat. Księgi Jakubowe imponują literackim rozmachem, wielością poziomów i możliwych interpretacji. Olga Tokarczuk z ogromną dbałością o szczegóły przedstawia realia epoki, architekturę, ubiory, zapachy. Odwiedzamy szlacheckie dwory, katolickie plebanie i żydowskie domostwa, rozmodlone i zanurzone w lekturze tajemniczych pism. Na oczach czytelników pisarka tka obraz dawnej Polski, w której egzystowały obok siebie chrześcijaństwo, judaizm, a także islam. Bohaterami tej powieści są postacie historyczne, m.in. poetka barokowa Elżbieta Drużbacka, kasztelanowa kamieńska Katarzyna Kossakowska, arystokrata Antoni „Moliwda” Kossakowski, autor Nowych Aten, jednej z pierwszych polskich encyklopedii, ksiądz Benedykt Chmielowski, a przede wszystkim Jakub Lejbowicz Frank- człowiek, który ogłosił się Mesjaszem i doprowadził do powstania w łonie judaizmu heretyckiej sekty frankistów. Mimo że akcja książki toczy się m.in. na XVIII-wiecznym Podolu, nie jest to tylko powieść o przeszłości. Można ją czytać również jako refleksyjne, momentami mistyczne dzieło o samej historii, jej zakrętach i trybach, które decydują o losach całych narodów.

,, PROWADŹ SWÓJ PŁUG PRZEZ KOŚCI UMARŁYCH

Tytuł jest cytatem z poematu Williama Blake’a ,,Zaślubiny Nieba i Piekła’’(The Marriage of Heaven and Hell). Powieść opowiada o serii tajemniczych morderstw, dokonywanych na członkach lokalnej społeczności, we wsi położonej na skraju Kotliny Kłodzkiej. W okolicy, w której mieszka Janina Duszejko, zaczynają ginąć kłusownicy i osoby, które krzywdzą zwierzęta. Liczba niewytłumaczalnych zgonów cały czas rośnie. Główna bohaterka to emerytowana nauczycielka, zajmująca się astrologią i tłumaczeniem utworów Williama Blake’a, Janina Duszejko. Kobieta uważa, że zastana rzeczywistość jest odbiciem tego, co zapisane w gwiazdach. Wielką miłością pała również do wszelakich zwierząt. Czy to możliwe, by - jak sugeruje Duszejko - to zwierzęta zaczęły czyhać na życie swoich oprawców? Wszak Blake pisał: "Błąkająca się Sarna po lesie / Ludzkiej Duszy niepokój niesie". Bohaterka ma swoją teorię na temat motywów kierujących sprawcą tych zbrodni. Policja jednak nie słucha kobiety i traktuje ją jako nieszkodliwą dziwaczkę. Książka ta była inspiracją reżyserki Agnieszki Holland do filmu „Pokot”.

,,E.E"

Akcja książki rozgrywa się we Wrocławiu, jest rok 1908. Piętnastoletnia Erna Eltzner, z pozoru niewyróżniająca się niczym szczególnym córka niemieckiego fabrykanta, zaczyna przejawiać zdolności mediumiczne (wywoływanie zjawisk paranormalnych). Budzi tym zainteresowanie swojej matki, rozkoszującej się spirytyzmem, a przez nią kilku specjalistów z takich dziedzin jak mistycyzm, okultyzm, psychoanaliza. Organizują wspólnie seanse spirytystyczne, w których udział zacznie brać również młody adept medycyny. Akurat jego obecność będzie wywierać dodatkowy, dyskretny wpływ na dojrzewającą właśnie Ernę. Dziewczyna dojrzewa wraz ze swoim stuleciem - równie nieukształtowanym i zagadkowym jak ona. W dziwny sposób bardziej niż świat zmarłych odbija świat żywych: lęki, pragnienia i tęsknoty ludzi żyjących podobnie jak my na przełomie epok. Książka opowiada o dojrzewaniu dziewczynki, która nagle uzyskuje zdolności parapsychiczne i równie nagle je traci.

,,DOM DZIENNY, DOM NOCNY’’

Jest to zbiór kilkudziesięciu krótkich szkiców, opowiadań. Każde z nich łączy się z okolicami Nowej Rudy na Dolnym Śląsku (są to rejony, gdzie od lat mieszka sama Tokarczuk). Kolejne szkice opowiadają o ludziach z tego miasteczka bądź okolicznych wiosek. Żyją oni tam współcześnie lub zasiedlali tamte okolice w przeszłości. Oprócz takich fabularnych opowieści możemy przeczytać relacje o paleniu traw, zaćmieniu księżyca, przebieraniu groszku. Szkice te są takimi malutkimi arcydziełami. Każdy ma swój specyficzny klimat i ukryty sens, czasem trudno dostrzegalny. Zwracają naszą uwagę na sprawy, nad którymi się nie zastanawialiśmy głębiej. Kwestia wytyczonej sztucznie granicy państwowej, uczulenie na trawy, wyczuwalność naszego własnego zapachu, biel czy rola wiary, jeśli chodzi o nasz wewnętrzny spokój, zostają postawione w innym świetle po lekturze tej książki. Nabierają dla nas znaczenia i odpowiedniej dla siebie wagi. Tytuł ma jednak głębsze znaczenie. Tokarczuk pisze w jednym ze szkiców: "Każdy z nas ma dwa domy - jeden konkretny, umiejscowiony w czasie i w przestrzeni: drugi - nieskończony, bez adresu, bez szans na uwiecznienie w architektonicznych planach. I że w obu żyjemy jednocześnie". Tym drugim domem jest nasze ciało, które Tokarczuk również dzieli na pokoje, strych, dach.

,,OPOWIADANIA BIZARNE

Pochodzące z języka francuskiego słowo „bizarre” znaczy: dziwny, zmienny, ale też śmieszny i niezwykły. Taka właśnie – zadziwiająca i wymykająca się wszelkim kategoriom – jest najnowsza książka Olgi Tokarczuk. Jest to dziesięć opowiadań. Każde z nich toczy się w innej przestrzeni. Wołyń w epoce potopu szwedzkiego, współczesna Szwajcaria, odległa Azja i miejsca wyimaginowane. Obecne w opowiadaniach elementy groteski, czarnego humoru, fantastyki i grozy unaoczniają, że w naszej rzeczywistości nic nie jest takim, jakim się wydaje. Cała książka to zebranie przeróżnych, niespotykanych punktów widzenia i przyglądanie się za ich pomocą otaczającej rzeczywistości, jej modyfikacjom oraz zmianom w jej postrzeganiu. We wspomnianym zbiorze Olga Tokarczuk niebywale trafnie ujęła teraźniejszość, w której panuje chaos, tracą na znaczeniu dotychczasowe autorytety, a ilość zdarzeń i szybkość, w jakiej następują, nie mieści się w granicach naszego pojmowania. Samotność jednostki w pędzącym świecie okazuje się być bizarna i aktualna.

,,PODRÓŻ LUDZI KSIĘGI

Akcja toczy się we Francji, jest rok 1685. Król Słońce ustanawia katolicyzm jedynym legalnym wyznaniem. Grupy hugenotów przemierzają kraj, by dotrzeć na północ, gdzie mają nadzieję znaleźć nową ojczyznę. Z okien karety banitom przygląda się grupa nietypowych podróżnych, zmierzających na południe. Porzucona przez narzeczonego kurtyzana Weronika, Markiz parający się alchemią, twardo stąpający po ziemi bogacz de Berle oraz Gauche — niemy woźnica z nieodstępującym go żółtym psem. Każde z nich opuściło Paryż z innego powodu. Ta podróż, momentami wręcz awanturnicza, może odmienić nie tylko ich losy, ale również dzieje całej ludzkości. Oto w Pirenejach, ku którym zmierzają, w trudno dostępnym górskim wąwozie, w murach małego klasztoru od wieków ukryta jest Księga. Teraz ma szansę zaważyć na przyszłości świata. Tylko czy świat jest gotowy na to, by Księga została odnaleziona? Młodzieńcza powieść, napisana 30 lat temu, jest prawdziwą kopalnią motywów, które Olga Tokarczuk rozwijała w swoich kolejnych utworach, zdobywając przy tym międzynarodowe uznanie i uwielbienie czytelników.

 "PRAWIEK I INNE CZASY

Powieść podzielona jest na 60 małych rozdziałów, opowiadających o różnych czasach, różnych powieściowych bohaterów. Od lat porusza czytelników na całym świecie. Jest to jedna z najpoczytniejszych i najgłośniejszych współczesnych polskich powieści, przełożona na ponad dwadzieścia języków. Prawiek – wieś położona w centrum Polski – tutaj codzienność splata się z niezwykłością, rzeczywistość z mitem, a powszednie życie jest ważniejsze od wielkich wydarzeń. W burzliwych latach XX wieku kilka pokoleń kilku rodzin mieszkających w Prawieku walczy o swoje szczęście i przyszłość. Ich losy układają się w uniwersalną opowieść o czasie, przemijaniu i ludzkim losie. Akcja książki rozpoczyna się u wrót I wojny światowej, a doprowadzona zostaje aż do lat 80. XX w. i opisuje perypetie trzech pokoleń. Ale jest to także powieść-rzeka, gdyż portretuje też świat jako taki, wprowadza liczne wątki poboczne – w tym refleksyjne, magiczne, historyczne, filozoficzne – i zaludnia karty opowieści innymi licznymi bohaterami, których zagmatwane często losy składają się na swoiste puzzle rzeczywistości i zbiorowy portret polskiej prowincji w minionym stuleciu.

Mamy nadzieję, że zachęciłyśmy Was do sięgnięcia po twórczość Olgi Tokarczuk. Uważamy, że to dobry sposób na włączenie się w akcję „Jak nie czytam, jak czytam”. Przy okazji przypominamy, że niektóre z zaprezentowanych książek znajdują się w szkolnej bibliotece i czekają, aby je czytać. :)

 

Beata Kiełbowicz, kl. II b

Karolina Nawrot, kl. II b